Profielrailslijtage ontstaat in de praktijk vaak niet door één verkeerde componentkeuze. Meestal is er sprake van een combinatie van belasting, montage en bedrijfsomstandigheden. Een profielrail kan correct gedimensioneerd lijken, terwijl een ongunstig moment, verkeerde uitlijning of gebrekkige smering lokaal toch tot hoge belastingen leidt. Wie het slijtagebeeld goed beoordeelt, krijgt daarom waardevolle informatie over wat er technisch in het systeem gebeurt.
Welke technische oorzaken leiden tot profielrailslijtage?
Bij profielrails ligt de oorzaak van versnelde slijtage vaak in het totale bewegingssysteem. Alleen controleren of de nominale belasting van de rail voldoende is, geeft daarom geen volledig beeld. Krachten, momenten, montage, beweging en omgeving bepalen samen wat de loopbanen en loopwagens werkelijk te verwerken krijgen.
De tien meest voorkomende technische oorzaken zijn:
- Onjuiste of te hoge belasting
- Verkeerde uitlijning of onvoldoende vlakheid van de montagevlakken
- Onvoldoende of verkeerde smering
- Vervuiling
- Onjuiste voorspanning
- Dynamische belastingen
- Verkeerde verdeling over meerdere loopwagens
- Montagefouten
- Onjuiste dimensionering van de rail/loopwagen
- Onvoldoende rekening houden met de omgeving
Wat vertelt het slijtagebeeld?
De beschadiging zelf is vaak een eerste technische aanwijzing. Het slijtagebeeld bewijst niet automatisch wat de oorzaak is, maar helpt wel om het onderzoek gericht te beginnen. In onderstaande tabel zetten we het slijtagebeeld en de technische oorzaken daarvan voor u op een rij:
| Slijtagebeeld | Waarschijnlijk technische oorzaak |
|---|---|
| Gelijkmatige slijtage over de hele loopbaan | Normale levensduur / belasting |
| Slijtage vooral aan één zijde | Scheefstand, slechte uitlijning of momentbelasting |
| Lokale beschadiging/pitting | Overbelasting, schokbelasting of vermoeiing |
| Vlekken, verkleuring of beschadigde loopbanen | Onvoldoende/verkeerde smering |
| Putjes of indrukken in de loopbaan | Vervuiling, overbelasting of statische inslag |
| Roest/corrosie | Vocht, condens of agressieve omgeving of tribocorrosie |
| Glanzende/gepolijste zones | Abnormale contactbelasting of onvoldoende smering |
| Slijtage op meerdere loopwagens, maar sterk verschillend per loopwagen qua loopbaan | Ongelijke belastingverdeling / geometriefout |
| Schade rond één specifieke positie op de rail | Herhaalde lokale belasting of vervuiling |
| Toegenomen speling of voelbare trillingen | Slijtage, verkeerde voorspanning of onvoldoende stijfheid |
Wanneer is slijtage normaal?
Normale slijtage ontwikkelt zich doorgaans voorspelbaar en gelijkmatig. Afwijkende slijtage is vaker lokaal, asymmetrisch of ontstaat veel eerder dan je op basis van de berekende levensduur verwacht. Waarschuwingssignalen zijn bijvoorbeeld één loopwagen die duidelijk sneller slijt, slijtage die zich aan één zijde concentreert of plaatselijke beschadigingen en indrukken.
Ook verkleuring door warmte of onvoldoende smering vraagt hierin aandacht. Hetzelfde geldt voor roest, putcorrosie, schade door vervuiling, toenemend geluid, trillingen of plotseling ontstane speling. Neem ook wijzigingen in het proces mee. Wanneer slijtage sterk toeneemt nadat snelheid, belasting of machine-instellingen zijn veranderd, ligt daar mogelijk een deel van de verklaring.
Ontwerpfouten die de levensduur verkorten
Vaak zijn niet de profielrail of loopwagen zelf verkeerd gekozen. Aannames uit het ontwerp blijken in de praktijk niet altijd te kloppen. Een berekening op alleen statische belasting kan bijvoorbeeld onvoldoende zijn zodra versnellingen, momenten of een ongunstig massazwaartepunt optreden.
Daarom is het zinvol om de volledige lineaire beweging te beoordelen. Begin bij belasting en momenten. Bekijk daarna het bewegingsprofiel, de benodigde stijfheid, uitlijning, voorspanning, smering, omgeving en gewenste levensduur. Zo beoordeel je niet alleen de component, maar het systeem waarin die component moet functioneren.
Enginering support van LM Systems
Profielrailslijtage al tijdens het ontwerp beperken
Profielrailslijtage volledig voorkomen kan niet. Je kunt in de ontwerpfase wel veel vroegtijdige en abnormale slijtage voorkomen. De grootste winst zit daarbij niet vanzelfsprekend in een sterkere rail, maar in een goed ontworpen totaalconstructie.
Dat begint met juiste dimensionering en een goede belastingverdeling. Daarna volgen een stijve, maatvaste constructie en correcte uitlijning en montage. De voorspanning moet passen bij de toepassing. Smering en afdichting moeten aansluiten op snelheid, gebruik en omgeving. Binnen LM Systems kunnen wij daarbij de volledige lineaire beweging valideren. Dat geeft je inzicht in de vraag of rail, loopwagens en constructie als één systeem bij de werkelijke toepassing passen.
Neem contact op met een van onze experts en laat de volledige lineaire beweging toetsen en bepaal gericht welke aanpassing nodig is.
